Reflectie van de gemeenschap: voetbal

Het is wel eens goed om jezelf een spiegel voor te houden. Wat kan je jezelf enorm bedriegen. Of een fout beeld hebben over de gemeenschap waarin je vertoeft.

Voetbal, en sport in het algemeen, heeft een belangrijke sociale functie. Het biedt kinderen een gezond tijdverdrijf en verenigt gemeenschappen. Net daardoor botst het regelmatig en ontstonden er derby’s die vaak buiten proporties agressief zijn/werden.

Zo zag ik gisteren een reportage/documentaire over een voetbalploegje in Israël. Tegenwoordig heb je voetbalclubs in allerlei soorten maten en gewichten. Sommigen profileren zich als extreem rechts of links, uitgesproken religieus of anti -praktisch- alles behalve zichzelf. Een voetbalclub is vaak een reflectie van de gemeenschap.

Er bestaan teams die zijn opgericht met nobele bedoelingen. Zo werd Celtic Glasgow FC opgericht door een priester om de armoede te verlichten in een wijk in de Schotse hoofdstad met voornamelijke Ierse migranten. Hoewel niet iedereen een heilig boontje is onder de supporters, gaan ze er prat op de beste (en meest tolerante) supporters te zijn. Ze hebben nauwe banden met FC Sankt Pauli, een cultclub uit Hamburg, dat fascisme, racisme, seksisme en homofobie absoluut niet tolereert. St Pauli is wel een buitenbeentje want de cultstatus kreeg het pas halverwege de jaren 80 toen linkse rakkers, punkers, dokwerkers, travestieten en verschoppelingen zich met de club associeerden. Hoewel het een – naar traditionele oogpunt – vreemd schouwspel en figuranten betreft, zegt de club een familieclub te zijn, vrouwen en kinderen welkom. Omdat deze club nog geen bekers gewonnen heeft, is het duidelijk dat het hier niet – in hoofdzaak – gaat om het sportieve karakter. Het is net omdat buitenbeentjes er zich welkom voelen en tolerantie hoog in het vaandel gedragen wordt, dat iedereen zich toch een dag in de week zich gelukkig kan voelen, zichzelf kan zijn. Big thumbs up for Celtic en St Pauli! Niet toevallig twee clubs waar ik me mee verbonden voel.

Een andere club met iconische proporties is Vegalta Sendai. Na de tsunami in maart 2011 was de regio Myagi, de thuisbasis van de club, het zwaarst getroffen. Hierdoor werd de club gebombardeerd tot enige bron van hoop. Spelers engageerden zich in de hulpverlenging nadat ze de gebieden en miserie zagen. Het feit dat er lange tijd niet gevoetbald kon worden en de spelers dus tijd om handen hadden, doet weinig af van hun handelingen. In tijden dat de grote voetbalteams en de lokale gemeenschappen nog maar weinig binding met elkaar hebben, zijn er toch voorbeelden te over. Teams die net wel de hand reiken naar het volk en niet winst en succes op de eerste plaats stellen.

De meeste voetbalclubs zijn bedrijven geworden waarbij supporters maar weinig of geen zeggenschap hebben. Opnieuw komt het slechtste in de mens boven, ook in de sport. Behalve als er crisis is. Tegenwoordig gaat de ene club na de andere over kop door de stijgende competitiviteit. Elke club heeft echter een fanatieke en trouwe aanhang. België heeft een club die door supporters is opgericht en met de winsten die ze maken, steunen ze lokale projecten, scholen, etc. Bij Yellow Blue Beveren, dat ontstond uit het oude, roemrijke KSK Beveren, hebben de leden elke een stem. Dit initiatief ontstond uit gelijkaardig projecten in Engeland en Ierland. Fan-owned clubs ontstaan uit fusies waarbij supporterslegioenen zich niet mee kunnen verzoenen, of een bestuur dat niet de juiste visie heeft, etc. Vele clubs beseffen niet of onvoldoende dat een club niet zonder zijn supporters kan overleven.

In de meeste voetbalteams heb je een publiek dat even divers is als een samenleving. Van links tot rechts en alles er tussen wat ook voor interne problemen kan zorgen. Maar het team verbindt de mensen. Meestal toch.

Dat supporters het hart en de ziel van een club zijn, staat buiten kijf. Dat het daarbij wel eens uit de hand loopt, heeft weinig tot niets met het sportieve te maken maar eerder over opinies en gedachtegoed. Dat hooliganisme ontstaan is in de jaren 1960 in Engeland klopt wel maar er zijn een hele waslijst aan precedenten die teruggaan tot de start van het spelletje en zelfs de voorganger van het moderne voetbal tot in de 14e eeuw. Het was pas in de jaren ’50 dat de media er aandacht aan begon te schenken dat het volledig uit de hand liep.

Er zijn verschillende redenen waarom dit gebeurt. Als het hooliganisme zich beperkt tot de betreffende clans zonder buitenstaanders bij te betrekken, kan je eigenlijk al spreken over georganiseerde gevechtswedstrijden. Zoals bij alle conflicten kan je echter niet duidelijk je vinger plaatsen waar het begon fout te lopen. Het is gevolg van gevolg van gevolg, vergeldingen die niet meer in proportie staan. En dan heb je nog het fenomeen van bevriende clubs, wat gemeenschappelijke vijanden creëert. Frappant is dat de clubs die beheert worden door de supporters onderling goede banden heeft en dus bevriend is met clubs in Engeland, Duitsland, etc. maar als er een wedstrijd plaatsvindt in een naburige gemeente laaien de spanningen danig hoog op. Om maar te zeggen dat een verre vriend beter is dan een goede buur…

Terug on topic, de club uit Jeruzalem die niet genoemd zal worden, heeft ook zo’n afscheidingsclub. Omdat het gedachtegoed van beiden mij te extreem is, benoem ik ze niet. De nieuwe club kwam er trouwens omdat een gedeelte van de fans de club te extreem zag worden. Omdat beiden een zionistische kijk op de wereld hebben, verliezen ze elke vorm van sympathie. Het feit dat iedereen moet kunnen gaan en staan waar hij wil, zou een fundamenteel recht moeten zijn. Een stuk land opeisen, waar dan ook, om je volk onder te brengen, zorgt alleen maar voor meer isolatie. Integratie moet aangemoedigd worden. Wel, de voetbalclub uit de Israëlische hoofdstad kreeg een Russische eigenaar. Op dezelfde dag had hij een donatie geschonken aan een Arabisch team, om maar te zeggen dat hij niet vies is van een beetje controverse. Zijn supporters (voornamelijk de harde kern) noemt zich racistisch en wil voor altijd puur blijven (lees: vrij van Arabieren). Toen er plots twee Tsjetsjenen door de eigenaar werden binnengehaald, werd dit niet op gejuich onthaald. Het waren echter niet de eerste moslims die het team had. Eerdere spelers kwamen er niet openlijk voor uit en bleven onder de radar. Toen een van de Tsjetsjenen een goal maakte, stroomde zowat het hele stadion leeg. Ongeziene taferelen, vooral omdat de wedstrijden nadien slechts voor 200 toeschouwers gespeeld werd terwijl er anders 25 tot 30 duizend aanwezig zijn. In het hedendaagse voetbal merk je veel racisme. Je kent de apengeluiden wel of bananen die het veld opgegooid worden, of de onvermijdelijke spreekkoren. Maar dat is alleen aan het adres van spelers van de tegenpartij. De eigen buitenlanders zijn wel aanvaard. Vaak worden zulke spelers wel kritischer beoordeeld maar eens ze omarmd zijn, kunnen ze nog maar weinig fout doen. Hypocrisie ten top. Dit geldt niet alleen voor buitenlanders of andersgelovigen maar ook als je van een rivaliserende club komt. Niet zozeer de nieuwe fans zijn uitzinnig maar wel de fans die zich bedrogen voelen. Extra-sportieve spanningen die kleine vonkjes kunnen geven en de hele boel in lichtelaaie zetten.

Ik pleit niet voor een verandering in de voetbalwereld. De visies van de supporters zullen wel mee-evolueren naar meer correcte interpretaties. Het is vaak degene met de grootste muil en invloed die een hele bende kan mobiliseren en zo een gedachtegoed kan verkondigen. Het feit dat bij dezelfde niet-genoemde club vele politici de revue passeren omdat ze een geschikt platform zijn om hun politieke carrière te lanceren, is verontrustend. De welgestelde Rus was zeker niet bang voor controversie. Zo zei hij op een keer dat hij te weinig van voetbal kende om te weten of zijn aangekochte Tsjetsjenen goede voetballers zijn. Het ging hem er om aan te tonen wat hun fans echte gezicht is. Missie geslaagd. Al zullen de supporters dit zeker als eer erkennen, zoals vele clubs geuzennamen hebben aangenomen.

Ik hou me ver van politieke inmenging in de sport. Ook bedrijven zouden zich zo min mogelijk moeten moeien met de sport. Helaas kan je niet meer zonder beiden. Zolang het sportieve primeert, en de club de lokale gemeenschap ondersteunt, op welke manieren ook, kan ik best leven met voetbalclubs met minder frisse ideeën. Maar er zijn uiteraard grenzen. En naast die grenzen is er nog een schemerzone. Zolang de mensen maar blijven beseffen dat voetbal de belangrijkste bijzaak in de wereld is. Dat de gemeenschap moet primeren, en ook de menselijkheid, uiteraard.

Advertenties

Auteur: dhjvg

Bijna 40j geleefd zonder de hulp gekregen te hebben die ik nodig had. Het tekent me en heeft me gemaakt tot wie ik nu ben. Vandaar het "(f)autistische", niet dat mijn inzichten fout zijn, het betekent alleen dat anderen het als fout kunnen aanzien. Maar dat is een ander paar mouwen want wie bezit de complete waarheid, wat is goed/fout? Ik bedoel alleen dat ik zelf weet dat mijn gedachten niet altijd de juiste zijn, hoe juist het ook moge klinken. De constante schemerzone die er steeds voor zorgt dat ik mezelf in vraag begin te stellen, mijn geestelijke gezondheid, of beter gezegd, de mentale gezondheid van de maatschappij (behendig het woord "samenleving" ontwijkend vanwege kristalheldere redenen).

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s