De waarheid als detail

Ik heb me er al meermaals het hoofd over gebroken maar een sluitend antwoord vinden, blijkt al even moeilijk als de vraag waar ik mee zit. Wat is waarheid?

Ik bedoel uiteraard niet zoals bij het binaire stelsel (simpelweg uitgedrukt als ja of nee), zonder andere mogelijke opties. Ik ga me ook niet wagen aan de kleur van een bepaald kledingstuk dat al dan niet wit, groen, geel, blauw, rood, zwart of polkadot is (mijn oprechte excuses als je de rest van de dag met een hit van Brian Hyland in je hoofd zit). Dit soort vragen staat open voor interpretatie en/of smaak en is daardoor nooit volledig juist of fout te noemen.

In mijn zoektocht kwam ik onlangs uit bij bepaalde termen die definiëren waar ik problemen mee heb. Het is niet bepaald een heel recent fenomeen maar je zal het wel beter verstaan met hedendaagse voorbeelden. In kranten heb je het al heel lang, de zogenaamde rectificatie. Blijkbaar is dit een plicht in Nederland en heb je in België een recht op antwoord. De termen zijn in het Engels, ik heb geen goesting om deze te vertalen hoewel ik ze zal toelichten.

Geen idee hoe de mensen een krant lezen, maar toen ik vroeger bij een gedrukt exemplaar, een kolom zag met rechtzetting was ik eerder geïnteresseerd in het originele bericht. Helaas beschouwen veel mensen de media als 100% geloofwaardig. Dit geldt ook voor politici die ze appreciëren. Terwijl hun buurman, familielid of vriend bergen zou moeten verzetten om iets als waar te kunnen verkopen. De kritische zin van de mens is niet bepaald fijnbesnaard.

Een eerste term waarmee ik je om de oren ga slaan, is continued influence effect. Dit effect omschrijft dat wanneer een persoon bepaalde feiten te horen of lezen krijgt, dat ze een blijvend effect hebben, zelfs als voornoemde data vals of ongefundeerd bewezen werd. In de krant zal een normaal artikel als waarheid aanvaard worden en een kleine rectificatie vaak ongelezen blijkt (misschien omdat de link niet gelegd werd met het bewuste artikel, soit). Op een ander niveau maar niet minder gevaarlijk, is de brainwashing van de bevolking om vluchtelingen en moslims als terroristen te aanzien. Voorbeelden? Serieus?

[Even ter verduidelijking dat ik hiermee alleen wil aantonen dat de media nogal snel is met propaganda over te nemen die in hun kraam passen, goed bekeken worden, populair blijken, etc zonder bronnen deftig te checken.]

Tussen kerst en nieuwjaar worden tal van aanrandingen (sexual assaults) gerapporteerd en toegeschreven aan vluchtelingen van Arabische origine. Je zal het je nog wel herinneren want het kwam in het breed op alle media. Wist je ook dat het ondertussen vals bleek te zijn? Nogmaals, je zal me niet horen beweren dat er tout court niks gebeurt is. Er kunnen zelfs verschillende feiten gebeurt zijn, maar om dit toe te schrijven aan bepaalde etnische groepen is pure angstzaaierij (letterlijke vertaling van fearmongering, een woord dat voor het eerst gebruikt bleek te zijn in 1939, behoeft geen verder commentaar, me dunkt).

Nog eentje? Ik ontwijk bewust de (sociale) media rond de huidige Amerikaanse president. Maar deze sprong er weer tussenuit. Trefwoorden: Zweden, Trump, false news, Fox news, terror attacks. Om maar te zeggen dat iemands interpretatie van feiten (Fox news) zowaar nog fouter geïnterpreteerd kan worden (Trump).

Nu we toch bezig zijn… WTC 9/11. Oh jeetje, weer zo’n complottheorist! Nee hoor, maar het verbaast me enorm hoe bepaalde wetenschappelijk bewezen feiten nog steeds het hele plaatje vertroebelen. Ik ga me niet bezighouden met het gruwelijke feit dat bij alle bovenvermelde gebeurtenissen, traumatische gevolgen kenden voor heel veel mensen. Er is zoveel nieuw materiaal, verbeterde versies van de feiten voor handen maar nog steeds wordt de misinformatie van het eerste uur (of dagen), schaamteloos opnieuw opgepikt. Als je er tegenin durft gaan tegen mensen die de media wel blindelings vertrouwen, krijg je het backfire effect.

Alle gekheid op een stokje. Er is al jaren een tsunami aan informatie van allerlei pluimage, de een al meer dubieus dan de andere. Ik vraag me af waarom de mensen alleen op 1 april zowat elk krantenartikel, nieuwsfeit in twijfel trekken. In meer dan de helft van de gevallen blijkt iedereen gelijk te hebben met een arsenaal aan verschillende onderwerpen. Elke krant, nieuwssite, en dergelijke kan een 100% correctheid voorleggen. Het is dan wel moeilijk voor kritische denkers om telkens te filteren. Is het echt nodig om 20 bronnen naast elkaar te leggen voor een zo correct mogelijke weergave van de feiten? Daarbij al rekening houdend dat er vaak geen 20 originele bronnen zijn maar slechts enkelen. Die daarna geïnterpreteerd worden door honderden om aan de bevolking te voeden. Elke website wil als eerste een bepaald nieuwsitem publiceren. Het is bijna zo erg dat zij gestuurd worden door ‘likes’, dat hun SLA/SLO’s afhangen van shares, likes, etc.

Ok, moet er nu mee ophouden voor ik gek word. Ik veronderstel dat mijn punt begrepen is. Dat waarheid niet meer het hoogste goed is maar slechts een bijkomstigheid. Ieder persoon kan op het wijde web zijn ideeën kwijt. Niemand zal bewust foute informatie de wereld insturen. Het probleem is dat net zij hun mening zien als juist. Wat heeft de waarheid dan nog voor nut? Kunnen we binnenkort door het bos de bomen nog zien (of is het omgekeerd)?

69.jpg

Advertenties

Auteur: dhjvg

Bijna 40j geleefd zonder de hulp gekregen te hebben die ik nodig had. Het tekent me en heeft me gemaakt tot wie ik nu ben. Vandaar het "(f)autistische", niet dat mijn inzichten fout zijn, het betekent alleen dat anderen het als fout kunnen aanzien. Maar dat is een ander paar mouwen want wie bezit de complete waarheid, wat is goed/fout? Ik bedoel alleen dat ik zelf weet dat mijn gedachten niet altijd de juiste zijn, hoe juist het ook moge klinken. De constante schemerzone die er steeds voor zorgt dat ik mezelf in vraag begin te stellen, mijn geestelijke gezondheid, of beter gezegd, de mentale gezondheid van de maatschappij (behendig het woord "samenleving" ontwijkend vanwege kristalheldere redenen).

3 thoughts on “De waarheid als detail”

  1. Fijn, je hebt de trein in mijn hoofd in gang gezet 😉
    Ik denk dat we er zelf bij moeten zijn (geweest) om een zo ‘waar’ mogelijk beeld te kunnen scheppen. Maar dan nog; ’n reeds gekleurd referentiekader en zo. Zelfs al waren we er allemaal bij, nóg zouden de verslagen verschillen. Nieuws bij de ‘corporate companies’ e.d. halen is inderdaad riskant. Maar bedrijf of ‘gewoon mens’, er komen sowieso (op z’n minst) belangen bij kijken. Lastig..

    Like

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s